Światowy Dzień Bez Tytoniu - historia, cele i obchody

Spis treści:

Historia Światowego Dnia Bez Tytoniu

Początki Światowego Dnia Bez Tytoniu sięgają 1987 roku, kiedy to Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), w reakcji na alarmującą liczbę zgonów spowodowanych paleniem, ustanowiła 7 kwietnia dniem mającym zwrócić uwagę na ten globalny problem.

Już w następnym roku, 1988, datę obchodów przeniesiono na 31 maja. Od tamtej pory celem inicjatywy jest nieustanne informowanie o szkodliwości palenia i promowanie działań, które ograniczają konsumpcję tytoniu, by chronić zdrowie publiczne na całym świecie.

Z czasem inicjatywa ewoluowała, a WHO, aby utrzymać jej znaczenie, co roku nadaje obchodom inny motyw przewodni, koncentrując uwagę opinii publicznej na nowych wyzwaniach w walce ze skutkami palenia.

Cele Światowego Dnia Bez Tytoniu

Głównym celem Światowego Dnia Bez Tytoniu jest zwiększanie globalnej świadomości na temat zagrożeń – zdrowotnych, społecznych i ekonomicznych – związanych z używaniem tytoniu.

Ważnym celem tego dnia jest zachęcenie palaczy do podjęcia 24-godzinnego wyzwania – abstynencji od wszelkich form tytoniu. Ten symboliczny gest ma nie tylko unaocznić korzyści płynące z odstawienia nikotyny, ale także udowodnić, że zerwanie z nałogiem jest możliwe do osiągnięcia.

Działania podejmowane 31 maja wykraczają jednak daleko poza jednodniowe wyzwanie i obejmują:

Szeroką edukację na temat konsekwencji zdrowotnych palenia, w tym chorób nowotworowych oraz schorzeń układu oddechowego i krążenia.
Ochronę grup najbardziej narażonych, zwłaszcza dzieci i młodzieży.
Promowanie przestrzeni wolnych od dymu tytoniowego**** (w domach, miejscach nauki i pracy) w celu ochrony przed skutkami biernego palenia.

Obchody Światowego Dnia Bez Tytoniu

Obchody Światowego Dnia Bez Tytoniu przybierają różnorodne formy, by dotrzeć do jak najszerszej grupy odbiorców. Typowe działania to:

Globalne kampanie informacyjne i lokalne inicjatywy.
Wydarzenia publiczne, takie jak marsze i happeningi.
Bezpłatne badania i konsultacje, np. spirometria.
Warsztaty edukacyjne w szkołach i miejscach pracy.
Zaangażowanie mediów, które publikują materiały o skutkach palenia i metodach rzucania nałogu.

Polecamy: Kiedy zaczął się COVID-19 w Polsce – historia pandemii

Co roku WHO nadaje obchodom motyw przewodni, aby skupić uwagę na konkretnym aspekcie problemu tytoniowego. Przykładowe tematy z poprzednich lat to:

Ochrona młodzieży przed manipulacjami przemysłu tytoniowego.
Szkodliwy wpływ upraw tytoniu na środowisko.
Promowanie polityki podatkowej zniechęcającej do zakupu papierosów.
Demaskowanie agresywnych strategii marketingowych koncernów tytoniowych.

Skutki zdrowotne palenia tytoniu

Palenie tytoniu to jedna z głównych przyczyn zgonów, którym można by zapobiec. Dym tytoniowy jest toksyczną mieszanką ponad 7000 substancji chemicznych, z których co najmniej 70 ma udowodnione działanie rakotwórcze, narażając na choroby niemal każdy organ.

Palenie tytoniu drastycznie zwiększa ryzyko wielu chorób, w tym:

Licznych nowotworów – oprócz raka płuc, także krtani, jamy ustnej, przełyku, gardła, pęcherza moczowego, nerek, wątroby, żołądka, trzustki i szyjki macicy.
Chorób układu krążenia – substancje smoliste i tlenek węgla uszkadzają naczynia krwionośne, co prowadzi do zawału serca, udaru mózgu, tętniaka aorty czy miażdżycy.

Niszczycielski wpływ palenia nie ogranicza się do samego palacza – dotyka również jego otoczenia.

Poza nowotworami i chorobami krążenia, palenie powoduje szereg innych problemów zdrowotnych:

Przyspieszone starzenie się skóry.
Choroby zębów i dziąseł.
Osłabienie płodności u kobiet i mężczyzn.
Przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (pochp), prowadzącą do postępujących trudności w oddychaniu.

E—papierosy a zdrowie

W ostatnich latach e-papierosy zyskały ogromną popularność, zwłaszcza wśród młodzieży. Chociaż często przedstawia się je jako bezpieczniejszą alternatywę dla tradycyjnych papierosów, nie są one wolne od ryzyka.

Dlatego instytucje takie jak Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) apelują o otwartą rozmowę z dziećmi na temat zagrożeń związanych z e-papierosami.

Kampanie antynikotynowe w Polsce

W Polsce w walkę z nałogiem tytoniowym angażują się liczne instytucje, w tym Główny Inspektorat Sanitarny. Prowadzą one szerokie działania edukacyjne, takie jak: