Szczepienia dzieci w jakim wieku – pełny przewodnik

Maja Cabaj

Kalendarz szczepień — co to jest?

Kalendarz szczepień to oficjalny harmonogram, który wyznacza optymalny wiek na przyjęcie poszczególnych szczepionek. Jego celem jest wskazanie rodzicom najlepszego momentu na budowanie odporności dziecka przeciwko groźnym chorobom zakaźnym.

Oficjalna nazwa tego dokumentu to Program Szczepień Ochronnych. Zawiera on wykaz szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) i zalecanych (płatnych), a jego treść jest corocznie aktualizowana przez Głównego Inspektora Sanitarnego na podstawie najnowsze dane medyczne i epidemiologiczne.

Obowiązkowe szczepienia dla dzieci — kiedy i jakie?

Szczepienia obowiązkowe, czyli bezpłatne i kluczowe dla zdrowia publicznego, chronią przed następującymi chorobami:

  • gruźlica,

  • wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B),

  • błonica, tężec i krztusiec,

  • poliomyelitis,

  • zakażenia Haemophilus influenzae typu B (Hib),

  • odra, świnka i różyczka,

  • pneumokoki,

  • rotawirusy.

Szczepienie noworodka — pierwsze szczepienia

Pierwsze szczepienia obowiązkowe dziecko otrzymuje w pierwszej dobie życia, jeszcze na oddziale noworodkowym. Są to:

  • szczepienie przeciw gruźlicy (BCG),

  • pierwsza dawka szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B).

Są one niezwykle ważne, ponieważ zapewniają ochronę w czasie, gdy układ odpornościowy noworodka dopiero się kształtuje.

Szczepienia niemowląt — kalendarz szczepień

Kolejne szczepienia odbywają się już po powrocie do domu. Pierwszą wizytę w przychodni należy zaplanować po ukończeniu przez dziecko 6. tygodnia życia (w 2. miesiącu), gdyż wtedy rozpoczyna się cykl najważniejszych szczepień w pierwszym roku.

Harmonogram szczepień dla niemowląt jest ułożony tak, by zapewnić, jak największą skuteczność. Kalendarz wizyt w pierwszym roku życia wygląda następująco:

  • 2. miesiąc życia (po 6. tygodniu): pierwsza dawka: DTP, polio, Hib, pneumokoki, rotawirusy; druga dawka: WZW B.

  • 4. miesiąc życia (po 14. tygodniu): druga dawka: DTP, polio, Hib, pneumokoki, rotawirusy.

  • 5-6. miesiąc życia: trzecia dawka: DTP, polio, Hib.

  • 7. miesiąc życia: trzecia dawka: WZW B.

Polecamy:  Nagły wzrost wagi z dnia na dzień – przyczyny i skutki

Zalecane szczepienia — co warto wiedzieć?

Oprócz szczepień obowiązkowych dostępne są także szczepienia zalecane, które, choć płatne, stanowią ważnym uzupełnieniem ochrony.

Szczepienia zalecane poszerzają ochronę o choroby, które mogą mieć ciężki przebieg lub prowadzić do groźnych powikłań. Do najważniejszych z nich należą szczepienia przeciwko:

  • Meningokokom: Chronią przed inwazyjną chorobą meningokokową, która może prowadzić do sepsy lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Dostępne są szczepionki przeciw meningokokom typu B oraz typu A, C, W-135 i Y.

  • Kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM): Szczególnie ważne dla dzieci, które spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu, na terenach leśnych czy wiejskich.

  • Wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A): Znane jako „choroba brudnych rąk”, łatwo przenosi się w skupiskach dziecięcych, takich jak żłobki i przedszkola.

  • Grypie: Zalecane co roku, zwłaszcza małym dzieciom, u których grypa może mieć ciężki przebieg i prowadzić do poważnych powikłań.

  • HPV (wirusowi brodawczaka ludzkiego): – szczepienie chroni przed nowotworami wywoływanymi przez ten wirus, w tym rakiem szyjki macicy.

Najlepszym źródłem wiedzy na temat szczepień zalecanych jest rozmowa z pediatrą.

Kwalifikacja do szczepienia — jak wygląda?

Przed każdym szczepieniem obowiązkowa jest kwalifikacja lekarska. To bardzo ważna procedura bezpieczeństwa, podczas której lekarz ocenia, czy stan zdrowia dziecka pozwala na podanie szczepionki.

Wizyta kwalifikacyjna składa się z dwóch głównych części:

  1. Wywiad lekarski: Lekarz pyta o samopoczucie dziecka, przebyte infekcje, gorączkę, alergie oraz ewentualne reakcje na poprzednie szczepienia. To czas na zgłoszenie wszelkich wątpliwości.

  2. Badanie fizykalne: Pediatra bada dziecko (osłuchuje, zagląda do gardła i uszu), aby ocenić jego ogólny stan zdrowia i wykluczyć ostre infekcje stanowiące przeciwwskazanie do szczepienia.

Dopiero po zebraniu wywiadu i zbadaniu dziecka lekarz podejmuje decyzję o kwalifikacji do szczepienia.

Reakcje poszczepienne — co obserwować?

Po podaniu szczepionki organizm dziecka zaczyna budować odporność, co może wywołać pewne reakcje.

Polecamy:  Moje dziecko idzie do szkoły – poradnik dla rodziców

Do najczęstszych, typowych odczynów poszczepiennych należą:

  • Reakcje miejscowe: zaczerwienienie, niewielki obrzęk lub ból w miejscu wkłucia.

  • Objawy ogólne: niewysoka gorączka, rozdrażnienie, płaczliwość, mniejszy apetyt czy większa senność.

Niektóre objawy wymagają jednak pilnej konsultacji z lekarzem. Skontaktuj się z pediatrą niezwłocznie w przypadku wystąpienia:

  • wysoką gorączkę (powyżej 39°C),

  • trudności w oddychaniu,

  • silny, narastający obrzęk w miejscu szczepienia,

  • wysypkę na skórze,

  • nieutulony, piskliwy płacz trwający kilka godzin,

  • drgawki lub inne niepokojące objawy neurologiczne.

Uważna obserwacja dziecka przez kilka dni po szczepieniu jest bardzo ważna. Pozwala szybko wychwycić wszelkie nieprawidłowości i zapewnić maluchowi pełne bezpieczeństwo.

Szczepionki skojarzone — co to jest?

Myśl o kilku zastrzykach podczas jednej wizyty bywa stresująca, dlatego główną zaletą szczepionek skojarzonych jest mniejsza liczba zastrzyków, a co za tym idzie – mniej bólu i stresu dla dziecka.

Dostępne są szczepionki wysoko skojarzone, które pozwalają zastąpić kilka wkłuć jednym. Najpopularniejsze z nich to:

  • Szczepionka „5 w 1” – chroni przed błonicą, tężcem, krztuścem, polio i zakażeniami Haemophilus influenzae typu b (Hib).

  • Szczepionka „6 w 1” – dodatkowo chroni przed wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW B).

Szczepionki skojarzone są równie bezpieczne i skuteczne jak preparaty pojedyncze.

Najnowsze wpisy